Dolum hattı, ürünün ambalaja dolmasından sevkiyata hazır hâle gelmesine kadar geçen tüm adımların tek bir akışta birleştiği üretim hattıdır. Tek başına çalışan bir dolum makinesinde şişe elle konur, elle alınır ve kapatma ayrı bir işlem olarak yapılır. Dolum hattında ise istasyonlar konveyörle birbirine bağlanır ve ambalaj hattın başından sonuna kadar elle taşınmadan ilerler.
Aşağıdaki sıra, sıvı ürünler için kurulan tipik bir dolum, kapatma ve etiketleme hattını anlatır. Her hatta bütün istasyonlar bulunmaz; hangi istasyonların gerekli olduğu ürüne, ambalaja ve kapasiteye göre belirlenir.
1. Şişe besleme
Boş ambalajlar döner bir besleme tablasına ya da doğrudan konveyöre konur. Tabla, şişeleri tek sıra hâlinde hatta verir ve operatörün ambalajı sürekli besleyebilmesi için bir tampon alan oluşturur.
2. Şişe temizleme
Ambalajın içinde kalan toz ve partiküller dolumdan önce temizlenir. Türesan hava ile şişe temizleme makinesi 0,12 mikron filtreli ve iyonizerli hava kullanır. İyonizer, plastik şişelerde tozun statik elektrikle yüzeye tutunmasını engeller.
3. Dolum
Hattın merkezindeki istasyondur. Dolum yöntemi ürüne göre seçilir: volumetrik, flowmetre, loadcell ya da seviye kontrollü. Nozul sayısı hedef kapasiteye göre belirlenir. Bkz. sıvı dolum makineleri.
4. Kapak besleme ve kapatma
Kapaklar elevatör, vibrasyonlu çanak ya da tambur ile yönlendirilip kapatma istasyonuna gelir. Kapatma; vidalı kapakta tork kontrollü sıkma, geçme kapakta pres, pompalı kapakta pick&place gibi kapak tipine göre farklı yöntemlerle yapılır. Bkz. kapak kapatma makineleri.
5. Etiketleme
Ambalajın şekline göre tam sargı, tek taraflı, çift taraflı ya da alt ve üst etiketleme uygulanır. Yuvarlak şişede tam sargı, düz yüzlü bidonda tek ya da çift taraflı etiket yaygındır. Bkz. etiketleme makinesi.
6. Hat sonu: koli ve palet
Dolu ve etiketli ambalajlar kolilenir, koliler palete dizilir. Bu iş koli açma ve ürün yerleştirme ile paletleme makineleriyle otomatikleştirilebilir. Bkz. hat sonu çözümleri.
Hattı planlarken nelere dikkat edilmeli?
| Konu | Neden önemli |
|---|---|
| Hat dengesi | Hattın hızını en yavaş istasyon belirler; istasyonların kapasiteleri birbirine yakın olmalıdır. |
| Format aralığı | Birden fazla şişe boyu kullanılacaksa format parçaları ve ayar aralıkları baştan tanımlanmalıdır. |
| Tampon alanlar | Bir istasyon kısa süre durduğunda hattın tamamının durmaması için konveyör üzerinde biriktirme alanı bırakılır. |
| Hijyen ve temizlik | Ürünle temas eden yüzeylerin malzemesi ve temizlik yöntemi sektöre göre seçilir. |
| Yerleşim | Hattın uzunluğu, operatör erişimi ve malzeme akışı fabrika yerleşimine göre planlanır. |
Lineer ve rotary sistem arasındaki seçim için endüstriyel dolum hatlarında doğru sistem nasıl seçilir yazımıza, dolum makinesi çeşitleri için dolum makinesi nedir yazımıza bakabilirsiniz.
İlgili sayfalar
Sık Sorulan Sorular
Dolum hattı nedir?
Ambalajın beslenmesinden dolum, kapatma ve etiketlemeye, oradan koli ve palete kadar olan istasyonların konveyörle birbirine bağlandığı üretim hattıdır.
Dolum hattının kapasitesini ne belirler?
Hattın en yavaş istasyonu. Dolum makinesi hızlı olsa bile kapatma ya da etiketleme yavaşsa hat o hızda çalışır; bu yüzden istasyonlar birlikte projelendirilir.
Mevcut bir dolum makinesine yeni istasyon eklenebilir mi?
Çoğu durumda evet. Konveyör yüksekliği, hız ve ambalaj ölçüsü uyumlu olduğunda kapak kapatma, etiketleme veya hat sonu istasyonları mevcut makineye bağlanabilir.
Bir dolum hattı için hangi altyapı gerekir?
Türesan sıvı dolum hatları 380 V, 50 Hz, 3 faz elektrik ve 6–8 bar basınçlı hava ile çalışır. Yerleşim için hattın uzunluğu ve operatör erişim alanı da baştan planlanmalıdır.
