Gıda

Gıda üretiminde hijyen, yalnızca kalite unsuru değil; yasal bir zorunluluk ve marka güveninin temelidir. Ürünün üretimden son kullanıcıya ulaşana kadar geçtiği her aşama, hijyen kurallarına uygun şekilde tasarlanmalı ve kontrol edilmelidir. Bu sürecin en kritik noktalarından biri ise dolum ve paketleme hatlarıdır.

Yanlış tasarlanmış veya hijyen kriterleri göz ardı edilmiş bir dolum hattı; ürün güvenliğini riske atar, üretim duruşlarına neden olur ve işletme için ciddi itibar kayıpları doğurabilir.

Hijyenik Dolum Neden Bu Kadar Önemlidir?

Gıda ürünleri; bakteri oluşumuna, çapraz bulaşmaya ve dış etkenlere karşı oldukça hassastır. Dolum ve paketleme aşamasında oluşabilecek en küçük hijyen problemi bile:

• Ürünlerin raf ömrünü kısaltır
• Geri çağırma (recall) riskini artırır
• Yasal yaptırımlara ve marka değerinde düşüşe yol açar

Bu nedenle hijyen, dolum hattının yalnızca çalışma esnasında değil; temizlik, bakım ve duruş anlarında da sürdürülebilir olmalıdır.

Hijyenik Dolum Hatlarında Olmazsa Olmaz Tasarım Kriterleri

1. Gıda Uyumlu Malzeme Seçimi

• Ürünle temas eden tüm yüzeyler paslanmaz çelik (AISI 304 / 316) olmalıdır
• Pürüzsüz ve gözeneksiz yüzeyler, bakteri tutunmasını minimize eder
• Conta ve sızdırmazlık elemanları gıda ile temasa uygun malzemeden seçilmelidir

2. Kolay Temizlenebilir ve Açık Tasarım

Hijyenik bir dolum hattı, hızlı ve etkin temizlik imkânı sunmalıdır:

• Kör nokta bırakmayan ürün yolları
• Aletsiz veya minimum ekipmanla sökülebilen parçalar
• Temizlik işlemini kolaylaştıran şase yapısı

Bu sayede temizlik süresi kısalır, üretim kayıpları azalır ve hijyen standardı sürdürülebilir hale gelir.

Yönlendirme Vanalarının Hijyen Açısından Önemi

Gıda dolum hatlarında çoğu zaman göz ardı edilen ancak hijyen açısından kritik öneme sahip bileşenlerden biri yönlendirme vanalarıdır. Ürün akışını yönlendiren bu vanalar, ürünle doğrudan temas ettiği için hijyen zincirinin en hassas noktalarından biridir.

Standart 3 yollu vanalar, iç yapılarında bulunan bir bilya (küre) sayesinde ürün yolunu açıp kapatarak çalışır. Ancak bu sistemlerde zamanla şu problemler ortaya çıkabilir:

• Ürün akışı kapatılırken, bilyanın döndüğü bölgeye ürün sızması
• Bu bölgede kalan ürünün zamanla koku yapması
• Bakteri oluşumu ve hijyen riskinin artması
• Vananın düzgün çalışamaması ve akış problemleri

Özellikle süt ürünleri, bal, sos ve benzeri gıdalarda bu durum, üretim güvenliğini doğrudan tehdit eder.

Bu nedenle gıda sektöründe:

• Hijyenik tasarıma sahip yönlendirme vanaları
• Kör nokta bırakmayan iç yapı
• CIP uyumlu veya kolay sökülebilir vana sistemleri

kullanılması tavsiye edilir.

Ürün Yollarının Sökülebilirliği ve Operatör Temizliği

Hijyen, yalnızca doğru vana veya doğru malzeme seçimiyle sağlanmaz. Ürünün geçtiği tüm yüzeylerin, operatör tarafından rahatlıkla sökülüp temizlenebilir olması gerekir.

İyi tasarlanmış bir hijyenik dolum hattında:

• Ürün temas yüzeyleri operatör tarafından erişilebilir olmalı
• Temizlik sırasında kör nokta kalmamalı
• Görsel kontrol yapılabilmeli

Aksi halde temizlik işlemleri yüzeysel kalır, makine tam anlamıyla temizlenemez ve hijyen riski devam eder.

Doğru bir dolum hattı tasarımı, sadece üretimi değil; temizlik ve bakım süreçlerini de mühendislik konusu olarak ele almalıdır.

CIP (Yerinde Temizlik) Uyumlu Sistemler

Süt ürünleri, içecekler, soslar ve akışkan gıdalarda CIP (Clean-In-Place) sistemleri önemli avantaj sağlar:

• Hat sökülmeden temizlik yapılır
• İnsan müdahalesi minimuma iner
• Temizlik süreleri ve su tüketimi azalır

CIP uyumlu sistemler, hijyenin standardize edilmesini ve tekrarlanabilir olmasını sağlar.

Sonuç: Hijyen Mühendislik ile Başlar

Gıda sektöründe hijyenik dolum ve paketleme çözümleri; yalnızca mevzuata uyum için değil, sürdürülebilir ve güvenli üretim için gereklidir. Yanlış vana seçimi, sökülemeyen ürün yolları veya hijyenik olmayan tasarım; en iyi ürünün bile risk altına girmesine neden olabilir.

TÜRESAN, gıda sektörüne yönelik hijyenik dolum ve paketleme hatlarını;
ürün analizi, doğru malzeme seçimi, hijyenik vana sistemleri ve operatör dostu tasarım anlayışıyla anahtar teslim olarak sunar.

Doğru hijyen, doğru mühendislikle mümkündür.